Kapitalizm'in yakla??k 200 y?ld?r, hemen her elli y?lda bir yeni bir türeviyle halk?n tepesine tepesine vurdu?u ABD'de gelinen noktaya bak?n!… Devlet, ülkenin dev bankalar?n?, aç gözlülükle suçlay?p mahkemeye vermekle me?gul… O bankalar ki tüm bat? dünyas?nda oldu?u gibi ABD kapitalizminin de gözbebe?i, mimar? hatta babas?… Örne?in kimler? Bank of America, Citigroup, JP Morgan ve Goldman Sachs gibi kurumlar… Hemen hepsinin tarihi ABD tarihiyle ça?da?… Peki neyle suçlan?yorlar?

Suçlamalar, menkul ve gayr?-menkul k?ymetler çerçevesinde ele al?nabilir: Menkul k?ymetlerdeki suçlamalar, mevcut cari kanun hilaf?na, geliri oldu?undan yüksek göstermek,sahte beyanlarda bulunmak çerçevesinde biçimlenmekte. Gayr?-menkullerle ilgili suçlamalar, malum, mortgage kredileriyle ilgili… 2008'de patlayan mortgage krizi ba?ta Lehmann Brothers(LB) olmak üzere ev kredisi veren kurulu?lar? bat??a sürüklemi? ve devlet halktan toplad??? vergilerle onlar? kurtarm??t?. Anla??lan o ki ego üzerine bina edilen kapitalist zihniyet, ya?an?lanlardan herhangi bir ders almay? ba?aramam??!..

Hat?rlayal?m, bu kurulu?lar aç gözlülükleri sonucu, kredi geri dönü?ü olamayacak gelir düzeyindeki insanlara binlerce ev satm??lar, sonra da faturay? devlete b?rak?p kaçm??lard?… Obama, ba?kanl???n?n ilk aylar?nda kuca??nda buldu?u bu rezaleti kapatmas?n?n cevab?n?, örne?in LB ceo'lar?n?n paray? kurum çal??anlar?na payla?t?rmas?yla alm?? ve adeta delirmi?ti!

ABD bankalar?n?n, kredi kurulu?lar?n?n kendi elleriyle yaratt??? akibet, hiç ?üphesiz kapitalist ahlak?n ya da ahlaks?zl???n en ayd?nl?k aynas? durumundad?r. Dikkat edilirse, ABD'de kapitalizmi, son 10-15 senede takt??? yeni maske neo-consevatism'le, kendi iç kaynaklar?ndan, insan?n?n cebinden ümidi kesip, neredeyse bütünüyle dünyay? yok ederek palazlanma hedefine yönelmi?tir. Bilindi?i gibi, 11 Eylül bu hedefin pik noktas? olmu?tu. Art?k tek yol dünyay? "demokratikle?tirme" yalan?yd?… "Öteki" yarat?lm??t?: "Terörist" Müslüman dünya. Sonras?nda ya?anan ac?lar? hepimiz biliyoruz… Afganistan, Irak…

Bizlerin ABD'nin düçar oldu?u bu zavall? süreçten ç?karaca??m?z dersler büyük… Elbette ki Anadolu ve Türk gelene?i ?urada en çok 250 senelik bir tarihi olan ABDevletiyle denk tutulamaz. Ancak, bizde de tersine ya da negatif yönde i?leyen kötücül mekanizmalar var: endüstriyel ilerleme, çok-serbest piyasa, yerellikten utan?p, küreselle?meyi hedefleme gibi erekler… Tüm bu lüzumsuz zaman kayb? niteli?indeki yalanc?-yakla??mlar, siyasi, sosyo-iktisadi, kültürel erozyonun ilk toprak kay?plar?n? veriyor bile!

Hep ?unu söylüyoruz: bundan otuz sene öncesinde ya??yor olsayd?k, bat? icad? kapitalizme öykünme kar??s?nda, tehlike öngörülerimizi çevremizdekilere anlatmakta ciddi zorluklar çekiyor olabilirdik. Ancak, dünyan?n geldi?i bu noktada hala kapitalizmi, küreselle?meyi, çok-serbest piyasay? savunanlar kar??s?nda söyleyecek laf?m?z?n olmamas?, olsa olsa dünyada olan bitenleri takip etmeyi?imizden, yani cahilli?imizden kaynaklan?yordur… Sadece ?u üç hayati sonuç üzerinde biraz dü?ünmek; hiç ilgilenilmediyse (!) -ki bu da s?n?rl? ve sorumlu insan terbiyesi yoksunlu?unun sinyalidir- çok k?sa bir ara?t?rma yapmak dahi yeterli olacakt?r:

1. Modern-kapitalist düzenin gelir da??l?m? tablosu: dünya nüfusunun %10'u gelirin %90'?na sahip.

2. ?nsano?lunun beslenme kaynaklar?: açgözlü kapitalist kartellerin tar?m ürünlerine biyo-kimyasal müdahaleleri sonucu çok büyük tehlikede.

3. Dünyam?z?n durumu: Zorba neo-kapitalistler, gezegeni kendi babalar?n?n mal? sand?klar?; reforme edilmi? dinlerinde ve k?sa tarihlerinde; dolay?s?yla (olmayan) geleneklerinde do?aya kar?? hiç bir terbiye olmad??? için, dünyan?n can?na okumaktalar!

Emine Sonnur Özcan
Ankara, 03 Eylül'11